De Consciousness Atlas is een interactieve webapplicatie die meer dan 450 bewustzijnstheorieën visualiseert. Zij is gebaseerd op het artikel van Robert Lawrence Kuhn uit 2024, "A Landscape of Consciousness". De Atlas brengt theorieën in kaart die zich richten op het fenomenale bewustzijn – het subjectieve aanvoelen van ervaring, zoals het rood van rood.
Wat de Atlas is
De Atlas is een visuele referentie die voortbouwt op de taxonomie van Kuhn. Hij presenteert het volledige geheel van theorieën tegelijk, zodat u het vakgebied visueel kunt verkennen en elke theorie kunt openen om haar vermelding te lezen, als een encyclopedie met gestructureerde vermeldingen. Elke theorievermelding toont een beknopte identiteitsregel, de conceptuele grondslag, het voorgestelde mechanisme, empirische aantekeningen, implicaties en bronnen.
Waarom dit bestaat
Bewustzijn wordt bestudeerd binnen uiteenlopende disciplines – neurowetenschap, filosofie en soms spiritueel onderzoek of onderzoek naar anomale toestanden. Kuhns artikel verzamelt en ordent honderden theorieën langs een spectrum van het meest fysieke tot het minst fysieke. De Atlas giet die ordening in een visuele vorm, zodat lezers, studenten en onderzoekers snel kunnen zien hoe verschillende standpunten zich tot elkaar verhouden en waar elke theorie zich op het spectrum bevindt.
Hoe het werkt
De theorieën zijn gegroepeerd in elf hoofdcategorieën, geordend naar hun standpunt op het spectrum van het fysieke tot het niet-fysieke: materialisme, niet-reductief fysicalisme, kwantum en dimensies, informatie, panpsychisme, neutraal monisme, dualisme, idealisme, fenomenologie, anomale toestanden en uitdagingstheorieën. De applicatie toont de volledige kaart tegelijk. Klik op een willekeurige theorie om haar gestructureerde vermelding te lezen, met verwijzingen naar canonieke bronnen en met name genoemde denkers.
Voor wie het bedoeld is
- Studenten die filosofie van de geest en cognitiewetenschap bestuderen
- Onderzoekers en docenten die een vergelijkend naslagwerk in één oogopslag zoeken
- Journalisten en schrijvers die een snelle referentie nodig hebben voor het scala aan standpunten
- Nieuwsgierige lezers die een helder overzicht willen van wat men bedoelt wanneer men over bewustzijn spreekt
Wat de Atlas niet doet
De Atlas onderschrijft of rangschikt geen theorieën. Hij is een visualisatie en referentie op basis van Kuhns taxonomie – verzamelen en presenteren, niet oordelen. Hij tracht niet het moeilijke probleem van het bewustzijn op te lossen. Hij is een hulpmiddel voor verkenning en vergelijking.
Een aantekening van Kuhn
Kuhn stelt uitdrukkelijk het doel van het project: "verzamelen en categoriseren, niet beoordelen en uitspraak doen." De Consciousness Atlas volgt die benadering. De gegevens en de structuur zijn afgeleid van Kuhns artikel; feedback en voorgestelde correcties zijn welkom, maar de applicatie is een visualisatielaag boven op het werk van Kuhn.
Kuhn was niet betrokken bij het ontwerp of de inhoud van de Consciousness Atlas, afgezien van zijn oorspronkelijke artikel 'A Landscape of Consciousness', dat de enige bron is.
Veelgestelde vragen
Wat is fenomenaal bewustzijn?
Fenomenaal bewustzijn verwijst naar subjectieve ervaring – het kwalitatieve aanvoelen van gewaar zijn, zoals de smaak van koffie of het rood van rood.
Hoeveel theorieën omvat de Atlas?
De Atlas visualiseert meer dan 450 afzonderlijke theorieën, gegroepeerd in elf brede categorieën.
Toont de Atlas welke theorie waar is?
Nee. De Atlas presenteert theorieën op neutrale wijze. Hij is een kaart, geen argument voor één bepaald standpunt.
Is de Atlas academisch?
De Atlas is gebaseerd op een academische bron – Robert Kuhns artikel uit 2024, "A Landscape of Consciousness" – en verwijst naar canonieke bronnen waar die beschikbaar zijn.
Samenvatting
De Consciousness Atlas is een eenvoudig visualisatiehulpmiddel: hij presenteert Kuhns taxonomie als één enkele, verkenbare kaart en laat gebruikers afzonderlijke theorievermeldingen openen om gestructureerde, van referenties voorziene samenvattingen te lezen. Hij is ontworpen om dit complexe vakgebied gemakkelijker overzienbaar te maken en om als praktische referentie te dienen.
Graboi’s drie-aspectenmodel
Anomale en veranderde toestanden › Anomale en veranderde toestanden
Bewustzijn als niet-fysieke geest die in interactie treedt met zuiver gewaarzijn
Dit model stelt voor dat bewustzijn ontstaat uit de interactie van 'zuivere gewaarzijnsenergie' (een absoluut, fundamenteel aspect) met het brein (materie), waardoor bewustzijn in de niet-fysieke geest wordt voortgebracht. Het suggereert dat informatie uit neurale activiteit dissocieert tot een universeel formaat van 'zuivere informatie', dat nonlokaal beschikbaar is voor ontvankelijke geesten, gemotiveerd door de realiteit van niet-fysieke verschijnselen zoals telepathie en helderziendheid.
Daniel Graboi
What consciousness is
Bewustzijn wordt voortgebracht in de niet-fysieke geest, die bestaat in een niet-fysieke dimensie van de werkelijkheid, door interactie met het brein en 'zuivere gewaarzijnsenergie' (een absolute grootheid) die als het fundamentele bestanddeel dient.
Mind and body
Interactief dualisme/tripartiete interactie. Zuivere gewaarzijnsenergie treedt in interactie met het brein (materie) om bewustzijn voort te brengen in de geest (niet-fysiek), die vervolgens informatie nonlokaal communiceert.
Mechanism
Het kernmechanisme is de interactie van 'zuivere gewaarzijnsenergie' met het brein om de niet-fysieke geest voort te brengen. Een secundair mechanisme is de dissociatie van patronen van neuronale activatie tot een universeel, nonlokaal formaat van 'zuivere informatie' ten behoeve van communicatie.
Core claims
- Bewustzijn vereist drie op elkaar inwerkende aspecten: materie, niet-fysieke geest en zuiver gewaarzijn (een absolute grootheid).
- Bewustzijn bestaat in een niet-fysieke dimensie van de werkelijkheid.
- Patronen van neuronale activatie worden omgezet in universele, nonlokale 'zuivere informatie' ten behoeve van niet-fysieke communicatie.
- Het model wordt gemotiveerd door de realiteit van niet-fysieke verschijnselen zoals telepathie en helderziendheid.
Criticisms
Bekritiseerd door het mainstream-fysicalisme wegens het poneren van niet-fysieke substanties/dimensies en het steunen op de empirische waarheid van niet-geverifieerde anomale verschijnselen.
Implications
- AI consciousness: Uncertain
- AI-systemen zouden mogelijk de vereiste computationele complexiteit kunnen realiseren (de materiezijde), maar of zij toegang zouden kunnen krijgen tot, of geïnstantieerd zouden kunnen worden door, de aspecten van de niet-fysieke geest en het zuivere gewaarzijn blijft een open conceptuele barrière.
- Survival beyond death: Yes
- De theorie poneert dat bewustzijn wordt voortgebracht in een 'geest (niet-fysiek)' die bestaat in een 'niet-fysieke dimensie van de werkelijkheid', wat suggereert dat de geest kan voortbestaan na de dood van het biologische brein.
- Meaning and purpose: Uncertain
- Door 'zuiver gewaarzijn (een absolute grootheid)' als fundamenteel bestanddeel op te nemen, suggereert de theorie een verruimde werkelijkheid en de mogelijkheid van niet-materialistische, ultieme zin en doel.
- Virtual immortality: Not needed
- Aangezien het model middelen poneert voor daadwerkelijk voortbestaan na de dood (een niet-fysieke geest), wordt het doel van het scheppen van digitale virtuele onsterfelijkheid overbodig of irrelevant.
Related theories
- Dualism (Overlap/Extension)
- Idealism (Overlap/Extension)
- Anomalous (Category/Motivation)
- Quantum Consciousness Extensions (Overlap (in nonlocality and information transfer))
Sources
- A three-aspect model for consciousness, Daniel G. Graboi (2023)
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Graboi’s drie-aspectenmodel with other theories · Which theory of consciousness fits you?