De Consciousness Atlas is een interactieve webapplicatie die meer dan 450 bewustzijnstheorieën visualiseert. Zij is gebaseerd op het artikel van Robert Lawrence Kuhn uit 2024, "A Landscape of Consciousness". De Atlas brengt theorieën in kaart die zich richten op het fenomenale bewustzijn – het subjectieve aanvoelen van ervaring, zoals het rood van rood.
Wat de Atlas is
De Atlas is een visuele referentie die voortbouwt op de taxonomie van Kuhn. Hij presenteert het volledige geheel van theorieën tegelijk, zodat u het vakgebied visueel kunt verkennen en elke theorie kunt openen om haar vermelding te lezen, als een encyclopedie met gestructureerde vermeldingen. Elke theorievermelding toont een beknopte identiteitsregel, de conceptuele grondslag, het voorgestelde mechanisme, empirische aantekeningen, implicaties en bronnen.
Waarom dit bestaat
Bewustzijn wordt bestudeerd binnen uiteenlopende disciplines – neurowetenschap, filosofie en soms spiritueel onderzoek of onderzoek naar anomale toestanden. Kuhns artikel verzamelt en ordent honderden theorieën langs een spectrum van het meest fysieke tot het minst fysieke. De Atlas giet die ordening in een visuele vorm, zodat lezers, studenten en onderzoekers snel kunnen zien hoe verschillende standpunten zich tot elkaar verhouden en waar elke theorie zich op het spectrum bevindt.
Hoe het werkt
De theorieën zijn gegroepeerd in elf hoofdcategorieën, geordend naar hun standpunt op het spectrum van het fysieke tot het niet-fysieke: materialisme, niet-reductief fysicalisme, kwantum en dimensies, informatie, panpsychisme, neutraal monisme, dualisme, idealisme, fenomenologie, anomale toestanden en uitdagingstheorieën. De applicatie toont de volledige kaart tegelijk. Klik op een willekeurige theorie om haar gestructureerde vermelding te lezen, met verwijzingen naar canonieke bronnen en met name genoemde denkers.
Voor wie het bedoeld is
- Studenten die filosofie van de geest en cognitiewetenschap bestuderen
- Onderzoekers en docenten die een vergelijkend naslagwerk in één oogopslag zoeken
- Journalisten en schrijvers die een snelle referentie nodig hebben voor het scala aan standpunten
- Nieuwsgierige lezers die een helder overzicht willen van wat men bedoelt wanneer men over bewustzijn spreekt
Wat de Atlas niet doet
De Atlas onderschrijft of rangschikt geen theorieën. Hij is een visualisatie en referentie op basis van Kuhns taxonomie – verzamelen en presenteren, niet oordelen. Hij tracht niet het moeilijke probleem van het bewustzijn op te lossen. Hij is een hulpmiddel voor verkenning en vergelijking.
Een aantekening van Kuhn
Kuhn stelt uitdrukkelijk het doel van het project: "verzamelen en categoriseren, niet beoordelen en uitspraak doen." De Consciousness Atlas volgt die benadering. De gegevens en de structuur zijn afgeleid van Kuhns artikel; feedback en voorgestelde correcties zijn welkom, maar de applicatie is een visualisatielaag boven op het werk van Kuhn.
Kuhn was niet betrokken bij het ontwerp of de inhoud van de Consciousness Atlas, afgezien van zijn oorspronkelijke artikel 'A Landscape of Consciousness', dat de enige bron is.
Veelgestelde vragen
Wat is fenomenaal bewustzijn?
Fenomenaal bewustzijn verwijst naar subjectieve ervaring – het kwalitatieve aanvoelen van gewaar zijn, zoals de smaak van koffie of het rood van rood.
Hoeveel theorieën omvat de Atlas?
De Atlas visualiseert meer dan 450 afzonderlijke theorieën, gegroepeerd in elf brede categorieën.
Toont de Atlas welke theorie waar is?
Nee. De Atlas presenteert theorieën op neutrale wijze. Hij is een kaart, geen argument voor één bepaald standpunt.
Is de Atlas academisch?
De Atlas is gebaseerd op een academische bron – Robert Kuhns artikel uit 2024, "A Landscape of Consciousness" – en verwijst naar canonieke bronnen waar die beschikbaar zijn.
Samenvatting
De Consciousness Atlas is een eenvoudig visualisatiehulpmiddel: hij presenteert Kuhns taxonomie als één enkele, verkenbare kaart en laat gebruikers afzonderlijke theorievermeldingen openen om gestructureerde, van referenties voorziene samenvattingen te lezen. Hij is ontworpen om dit complexe vakgebied gemakkelijker overzienbaar te maken en om als praktische referentie te dienen.
Historische en traditionele dualismen
Dualismen › Historisch/traditioneel dualisme
‘Bewustzijn als afzonderlijke niet-fysieke substantie (ziel)’
Deze categorie omvat dualistische theorieën die door de millennia heen wijdverbreid zijn geweest en die vaak een niet-fysiek aspect van de geest (zoals een ziel) veronderstellen dat gescheiden is van het fysieke lichaam. Deze dualismen, waaronder die welke voorkomen in de antieke filosofie en de grote religieuze tradities (zoals de abrahamitische religies en bepaalde Indiase scholen), stellen dat de werkelijkheid bestaat uit ten minste twee onderscheiden ontologische categorieën: fysiek en niet-fysiek.
Plato
René Descartes (Modern Start)
Richard Swinburne
J.P. Moreland
What consciousness is
Bewustzijn wordt geïdentificeerd met een niet-fysieke substantie (vaak ziel of geest genoemd) die onafhankelijk is van het brein en het lichaam.
Mind and body
Doorgaans gekenmerkt als interactionisme, waarbij fysieke toestanden mentale toestanden veroorzaken en omgekeerd, wat vereist dat de fysieke wereld niet causaal gesloten is.
Mechanism
Interactie tussen de radicaal onderscheiden fysieke en niet-fysieke substanties, wat resulteert in het beruchte 'interactieprobleem'.
Core claims
- De werkelijkheid bestaat uit twee onherleidbare substanties: fysiek en niet-fysiek (ziel/geest)
- De ziel fundeert de persoonlijke identiteit en overleeft de lichamelijke dood
- Mentale causaliteit is reëel: niet-fysieke toestanden beïnvloeden fysieke toestanden
- Intuïtie en wijdverbreide overtuiging (in het bijzonder in de abrahamitische religies) ondersteunen het bestaan van een afzonderlijke ziel
Criticisms
Staat voor het interactieprobleem (hoe een niet-fysieke substantie fysieke verandering veroorzaakt), het probleem van niet-spaarzaamheid (het scheermes van Ockham) en het gebrek aan objectieve wetenschappelijke kennis betreffende de ziel.
Implications
- AI consciousness: Unlikely
- Bewustzijn vereist een radicaal afzonderlijke, niet-fysieke substantie (ziel) die niet causaal bepaald wordt door de fysieke wereld; niet-biologische intelligenties kunnen daarom geen waarachtig innerlijk gewaarzijn ervaren.
- Survival beyond death: Yes
- De niet-fysieke ziel/geest, die onafhankelijk is van het lichaam, biedt het duidelijkste mechanisme voor het eerstepersoonszelf om de ontbinding van het fysieke lichaam te overleven, en domineert de religieuze tradities.
- Meaning and purpose: Cosmic/Ultimate
- Het dualisme is nauw verbonden met religieuze geloofssystemen (bijv. de abrahamitische religies) die inherent kosmische zin, doel en waarde toekennen aan het bestaan en het menselijke leven.
- Virtual immortality: No
- Het uploaden van het brein zou er niet in slagen de noodzakelijke niet-fysieke component (ziel) te dupliceren die vereist is voor bewustzijn, en verhindert daarmee virtuele onsterfelijkheid.
Related theories
Sources
- Dualism, Howard Robinson (2023)
- The Soul: How We Know It’s Real and Why it Matters, J.P. Moreland (2014)
- The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind, Julian Jaynes (1976)
- Theosophy, Theosophy Wiki (2023)
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Historische en traditionele dualismen with other theories · Which theory of consciousness fits you?