De Consciousness Atlas is een interactieve webapplicatie die meer dan 450 bewustzijnstheorieën visualiseert. Zij is gebaseerd op het artikel van Robert Lawrence Kuhn uit 2024, "A Landscape of Consciousness". De Atlas brengt theorieën in kaart die zich richten op het fenomenale bewustzijn – het subjectieve aanvoelen van ervaring, zoals het rood van rood.
Wat de Atlas is
De Atlas is een visuele referentie die voortbouwt op de taxonomie van Kuhn. Hij presenteert het volledige geheel van theorieën tegelijk, zodat u het vakgebied visueel kunt verkennen en elke theorie kunt openen om haar vermelding te lezen, als een encyclopedie met gestructureerde vermeldingen. Elke theorievermelding toont een beknopte identiteitsregel, de conceptuele grondslag, het voorgestelde mechanisme, empirische aantekeningen, implicaties en bronnen.
Waarom dit bestaat
Bewustzijn wordt bestudeerd binnen uiteenlopende disciplines – neurowetenschap, filosofie en soms spiritueel onderzoek of onderzoek naar anomale toestanden. Kuhns artikel verzamelt en ordent honderden theorieën langs een spectrum van het meest fysieke tot het minst fysieke. De Atlas giet die ordening in een visuele vorm, zodat lezers, studenten en onderzoekers snel kunnen zien hoe verschillende standpunten zich tot elkaar verhouden en waar elke theorie zich op het spectrum bevindt.
Hoe het werkt
De theorieën zijn gegroepeerd in elf hoofdcategorieën, geordend naar hun standpunt op het spectrum van het fysieke tot het niet-fysieke: materialisme, niet-reductief fysicalisme, kwantum en dimensies, informatie, panpsychisme, neutraal monisme, dualisme, idealisme, fenomenologie, anomale toestanden en uitdagingstheorieën. De applicatie toont de volledige kaart tegelijk. Klik op een willekeurige theorie om haar gestructureerde vermelding te lezen, met verwijzingen naar canonieke bronnen en met name genoemde denkers.
Voor wie het bedoeld is
- Studenten die filosofie van de geest en cognitiewetenschap bestuderen
- Onderzoekers en docenten die een vergelijkend naslagwerk in één oogopslag zoeken
- Journalisten en schrijvers die een snelle referentie nodig hebben voor het scala aan standpunten
- Nieuwsgierige lezers die een helder overzicht willen van wat men bedoelt wanneer men over bewustzijn spreekt
Wat de Atlas niet doet
De Atlas onderschrijft of rangschikt geen theorieën. Hij is een visualisatie en referentie op basis van Kuhns taxonomie – verzamelen en presenteren, niet oordelen. Hij tracht niet het moeilijke probleem van het bewustzijn op te lossen. Hij is een hulpmiddel voor verkenning en vergelijking.
Een aantekening van Kuhn
Kuhn stelt uitdrukkelijk het doel van het project: "verzamelen en categoriseren, niet beoordelen en uitspraak doen." De Consciousness Atlas volgt die benadering. De gegevens en de structuur zijn afgeleid van Kuhns artikel; feedback en voorgestelde correcties zijn welkom, maar de applicatie is een visualisatielaag boven op het werk van Kuhn.
Kuhn was niet betrokken bij het ontwerp of de inhoud van de Consciousness Atlas, afgezien van zijn oorspronkelijke artikel 'A Landscape of Consciousness', dat de enige bron is.
Veelgestelde vragen
Wat is fenomenaal bewustzijn?
Fenomenaal bewustzijn verwijst naar subjectieve ervaring – het kwalitatieve aanvoelen van gewaar zijn, zoals de smaak van koffie of het rood van rood.
Hoeveel theorieën omvat de Atlas?
De Atlas visualiseert meer dan 450 afzonderlijke theorieën, gegroepeerd in elf brede categorieën.
Toont de Atlas welke theorie waar is?
Nee. De Atlas presenteert theorieën op neutrale wijze. Hij is een kaart, geen argument voor één bepaald standpunt.
Is de Atlas academisch?
De Atlas is gebaseerd op een academische bron – Robert Kuhns artikel uit 2024, "A Landscape of Consciousness" – en verwijst naar canonieke bronnen waar die beschikbaar zijn.
Samenvatting
De Consciousness Atlas is een eenvoudig visualisatiehulpmiddel: hij presenteert Kuhns taxonomie als één enkele, verkenbare kaart en laat gebruikers afzonderlijke theorievermeldingen openen om gestructureerde, van referenties voorziene samenvattingen te lezen. Hij is ontworpen om dit complexe vakgebied gemakkelijker overzienbaar te maken en om als praktische referentie te dienen.
Grossberg’s Adaptive Resonance Theory (ART)
Materialisme › Computationeel en informationeel
‘Bewuste toestanden als resonante toestanden’
Grossbergs theorie stelt vast dat alle bewuste toestanden resonante toestanden zijn die ontstaan uit de interactie van bottom-up zintuiglijke patronen met aangeleerde top-down verwachtingen. Dit theoretische fundament, de Adaptive Resonance Theory (ART), verklaart hoe het brein zichzelf organiseert om verschijnselen in een dynamische wereld bewust waar te nemen, te categoriseren, te herkennen en te voorspellen. Het claimt dat de verscheidenheid aan deze breinresonanties vooruitgang boekt bij het oplossen van het moeilijke probleem van het bewustzijn.
Stephen Grossberg
What consciousness is
Bewustzijn wordt geïdentificeerd als een persistente resonante toestand die voortkomt uit de interactie tussen bottom-up patronen en aangeleerde top-down verwachtingen, in staat om bewust gewaarzijn te ondersteunen wanneer zij kenmerkselectieve cellen bevat die qualia representeren. De geest wordt opgevat als een activiteit, of een werkwoord, niet als een statische entiteit.
Mind and body
Identiteit/monistisch. De geest is de activiteit (een werkwoord, geen zelfstandig naamwoord) van het fysieke brein, gereguleerd door mechanistisch vergelijkbare wetten die behouden blijven over cellulaire systemen heen.
Mechanism
Adaptive Resonance Theory (ART), waarin een persistente, maximaal irreduceerbare resonante toestand tussen bottom-up en top-down banen wordt geclaimd als de noodzakelijke en voldoende voorwaarde voor bewustzijn (alle bewuste toestanden zijn resonante toestanden).
Criticisms
Er worden in de bronnen geen specifieke grote externe kritieken uitgewerkt, maar de algemene spanningen die materialistische theorieën gemeen hebben (bijv. de moeilijkheid om subjectieve kwaliteit/qualia volledig te vatten via zuiver functionele definities) zijn van toepassing.
Implications
- AI consciousness: Likely
- De theorie is een functionalistisch model waarin bewustzijn het resultaat is van het realiseren van specifieke computationele structuren en behouden wetten. Als deze computationele structuren (resonante toestanden) in niet-biologische hardware kunnen worden geïmplementeerd, is AI-bewustzijn mogelijk.
- Survival beyond death: No
- Bewustzijn is fundamenteel gebonden aan de fysiek geïnstantieerde resonante activiteit van het biologische brein, en biedt geen conceptuele weg voor voortbestaan na de dood van het lichaam.
- Meaning and purpose: Humanistic only
- Als materialistische theorie die zich richt op de zelforganisatie en adaptieve functie van het brein (leren, voorspelling, overleving), impliceert zij geen ultieme of kosmische zin of doel buiten de menselijke ervaring.
- Virtual immortality: Likely
- Indien de geest functioneel wordt gedefinieerd als een systeem van computationele activiteiten (resonante toestanden), dan zou een voldoende volledige reproductie van deze structuur in een niet-biologisch medium in beginsel het eerstepersoons mentale zelf moeten behouden.
Related theories
Sources
- Adaptive Resonance Theory: how a brain learns to consciously attend, learn, and recognize a changing world, Stephen Grossberg (2013)
- The resonant brain: how attentive conscious seeing regulates action sequences that interact with attentive cognitive learning, recognition, and prediction, Stephen Grossberg (2019)
- Conscious Mind, Resonant Brain: How Each Brain Makes a Mind, Stephen Grossberg (2021)
- Towards solving the hard problem of consciousness: the varieties of brain resonances and the conscious experiences that they support, Stephen Grossberg (2017)
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Grossberg’s Adaptive Resonance Theory (ART) with other theories · Which theory of consciousness fits you?