De Consciousness Atlas is een interactieve webapplicatie die meer dan 450 bewustzijnstheorieën visualiseert. Zij is gebaseerd op het artikel van Robert Lawrence Kuhn uit 2024, "A Landscape of Consciousness". De Atlas brengt theorieën in kaart die zich richten op het fenomenale bewustzijn – het subjectieve aanvoelen van ervaring, zoals het rood van rood.
Wat de Atlas is
De Atlas is een visuele referentie die voortbouwt op de taxonomie van Kuhn. Hij presenteert het volledige geheel van theorieën tegelijk, zodat u het vakgebied visueel kunt verkennen en elke theorie kunt openen om haar vermelding te lezen, als een encyclopedie met gestructureerde vermeldingen. Elke theorievermelding toont een beknopte identiteitsregel, de conceptuele grondslag, het voorgestelde mechanisme, empirische aantekeningen, implicaties en bronnen.
Waarom dit bestaat
Bewustzijn wordt bestudeerd binnen uiteenlopende disciplines – neurowetenschap, filosofie en soms spiritueel onderzoek of onderzoek naar anomale toestanden. Kuhns artikel verzamelt en ordent honderden theorieën langs een spectrum van het meest fysieke tot het minst fysieke. De Atlas giet die ordening in een visuele vorm, zodat lezers, studenten en onderzoekers snel kunnen zien hoe verschillende standpunten zich tot elkaar verhouden en waar elke theorie zich op het spectrum bevindt.
Hoe het werkt
De theorieën zijn gegroepeerd in elf hoofdcategorieën, geordend naar hun standpunt op het spectrum van het fysieke tot het niet-fysieke: materialisme, niet-reductief fysicalisme, kwantum en dimensies, informatie, panpsychisme, neutraal monisme, dualisme, idealisme, fenomenologie, anomale toestanden en uitdagingstheorieën. De applicatie toont de volledige kaart tegelijk. Klik op een willekeurige theorie om haar gestructureerde vermelding te lezen, met verwijzingen naar canonieke bronnen en met name genoemde denkers.
Voor wie het bedoeld is
- Studenten die filosofie van de geest en cognitiewetenschap bestuderen
- Onderzoekers en docenten die een vergelijkend naslagwerk in één oogopslag zoeken
- Journalisten en schrijvers die een snelle referentie nodig hebben voor het scala aan standpunten
- Nieuwsgierige lezers die een helder overzicht willen van wat men bedoelt wanneer men over bewustzijn spreekt
Wat de Atlas niet doet
De Atlas onderschrijft of rangschikt geen theorieën. Hij is een visualisatie en referentie op basis van Kuhns taxonomie – verzamelen en presenteren, niet oordelen. Hij tracht niet het moeilijke probleem van het bewustzijn op te lossen. Hij is een hulpmiddel voor verkenning en vergelijking.
Een aantekening van Kuhn
Kuhn stelt uitdrukkelijk het doel van het project: "verzamelen en categoriseren, niet beoordelen en uitspraak doen." De Consciousness Atlas volgt die benadering. De gegevens en de structuur zijn afgeleid van Kuhns artikel; feedback en voorgestelde correcties zijn welkom, maar de applicatie is een visualisatielaag boven op het werk van Kuhn.
Kuhn was niet betrokken bij het ontwerp of de inhoud van de Consciousness Atlas, afgezien van zijn oorspronkelijke artikel 'A Landscape of Consciousness', dat de enige bron is.
Veelgestelde vragen
Wat is fenomenaal bewustzijn?
Fenomenaal bewustzijn verwijst naar subjectieve ervaring – het kwalitatieve aanvoelen van gewaar zijn, zoals de smaak van koffie of het rood van rood.
Hoeveel theorieën omvat de Atlas?
De Atlas visualiseert meer dan 450 afzonderlijke theorieën, gegroepeerd in elf brede categorieën.
Toont de Atlas welke theorie waar is?
Nee. De Atlas presenteert theorieën op neutrale wijze. Hij is een kaart, geen argument voor één bepaald standpunt.
Is de Atlas academisch?
De Atlas is gebaseerd op een academische bron – Robert Kuhns artikel uit 2024, "A Landscape of Consciousness" – en verwijst naar canonieke bronnen waar die beschikbaar zijn.
Samenvatting
De Consciousness Atlas is een eenvoudig visualisatiehulpmiddel: hij presenteert Kuhns taxonomie als één enkele, verkenbare kaart en laat gebruikers afzonderlijke theorievermeldingen openen om gestructureerde, van referenties voorziene samenvattingen te lezen. Hij is ontworpen om dit complexe vakgebied gemakkelijker overzienbaar te maken en om als praktische referentie te dienen.
Velmans’ reflexief monisme
Monismen › Reflexief monisme
Het brein is de geest bezien vanuit de derde persoon
Het reflexief monisme is een dubbelaspecttheorie die stelt dat de fundamentele realiteit van het universum één enkele, basale substantie is die zich zowel in fysieke vormen als als bewuste ervaring kan manifesteren. Zij stelt op eigenzinnige wijze dat bewuste ervaringen van de buitenwereld identiek zijn aan de fysieke wereld-zoals-ervaren, waardoor het fenomenale bewustzijn buiten het brein en in de wereld wordt gesitueerd.
Max Velmans
What consciousness is
Het bewustzijn is het ervaringsaspect van de ene basale substantie die het universum vormt; de fysieke wereld is de wereld-zoals-ervaren door het subject.
Mind and body
Geest en materie komen voort uit een gemeenschappelijke ‘psychofysische grond’ en zijn twee aspecten van één enkel wezen; het brein is de geest bezien vanuit een extern (derdepersoons) perspectief.
Mechanism
Reflexief principe: het proces waardoor het universum in delen differentieert en zich van zichzelf bewust wordt. Dit ondermijnt de verklaringskloof door de innerlijke ervaring te verenigen met de waargenomen buitenwereld.
Core claims
- Het universum is samengesteld uit één basale substantie die zich manifesteert als zowel fysieke vormen als bewuste ervaring.
- Het brein is de menselijke geest bezien vanuit een extern (derdepersoons) perspectief.
- Fenomenale ervaringen bevinden zich ruwweg waar zij lijken te zijn (fenomenologisch externalisme).
Criticisms
Zij daagt de diepgewortelde vooronderstelling uit dat ervaringen, anders dan fysieke objecten, geen ‘reële’ locatie of uitgebreidheid buiten het brein kunnen hebben. Zij is bedoeld om het fysicalistische en functionalistische reductionisme uit te dagen.
Implications
- AI consciousness: Likely
- Als monisme is alles gemaakt van dezelfde basale substantie. Indien AI de toereikende fysieke complexiteit (het derdepersoonsaspect/brein) kan repliceren, zou het duale aspect (de geest/ervaring) moeten ontstaan, aangezien de onderliggende realiteit psychofysisch is.
- Survival beyond death: Uncertain
- Hoewel de onderliggende fundamentele monistische substantie voortduurt, richt de theorie zich op het bewustzijn dat ontstaat in specifieke gedifferentieerde entiteiten (bv. mensen). Of het persoonlijke, gedifferentieerde bewuste aspect het uiteenvallen van het fysieke lichaam overleeft, wordt door de bronnen als een open vraag gelaten.
- Meaning and purpose: Cosmic/Ultimate
- Monismen suggereren doorgaans een middenpositie inzake zin/doel. Aangezien de theorie inhoudt dat het universum zich op veelvormige wijze ‘van zichzelf bewust’ wordt, impliceert dit reflexieve proces een inherente, zij het niet-persoonlijke, kosmische betekenis voorbij louter humanistische waarde.
- Virtual immortality: Likely
- Indien het fysieke substraat (het derdepersoonsaspect) volmaakt kan worden gedupliceerd of geüpload, moet het corresponderende duale aspect (de eerstepersoons geest/ervaring) eveneens behouden of herschapen worden, in overeenstemming met de aard van monistische theorieën.
Related theories
- Spinoza’s Dual-Aspect Monism (Influence)
- Physicalist Reductionism (Critique)
- Functionalism (Critique)
Sources
- Reflexive monism, Max Velmans (2008)
- Wikipedia, the free Encyclopedia, Max Velmans (2023)
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Velmans’ reflexief monisme with other theories · Which theory of consciousness fits you?