Sensomotoryczna (enaktywna) teoria świadomości (ujęcie Noëgo „Out of Our Heads”)
Materializm › Relacyjne
Świadomość jako aktywna interakcja ze światem
Teoria ta odrzuca założenie, że świadomość zachodzi wyłącznie wewnątrz mózgu, argumentując, że same wewnętrzne procesy mózgowe są niewystarczające do wytworzenia doświadczenia. Świadomość jest w gruncie rzeczy czynnością lub procesem urzeczywistnianym poprzez dynamiczną, ciągłą i sprawną interakcję między mózgiem, ciałem a środowiskiem.
What consciousness is
Świadomość jest utożsamiana z czynnością obserwowania, utrzymywania kontaktu, zwracania uwagi na świat i interakcji z nim. Jest procesem uzyskiwania dostępu do świata i umożliwiania mu, by „ujawnił się” organizmowi, definiowanym przez czynne zaangażowanie.
Mind and body
Umysł jest czynnością generowaną przez współdziałanie mózgu, ciała i środowiska. Mózg dostarcza koniecznego mechanicznego substratu, lecz nie jest wystarczający dla świadomości; jest miejscem symboli, a nie samej świadomości.
Mechanism
Czynne i ciągłe zaangażowanie między organizmem a jego otoczeniem. Świadomość jest zlokalizowana w tej pętli interakcji/czynności, a nie w samym wewnętrznym stanie mózgu.
Core claims
- Świadomość jest czynnością ciągłego zaangażowania w świat.
- Gęstość i wyrazistość rzeczywistego doświadczenia (w przeciwieństwie do snów) wspiera konieczność interakcji zewnętrznej.
- Mózg jest mechanicznym miejscem symboli, lecz to czynność jest samą świadomością.
Criticisms
Głównym napięciem jest wyjaśnienie, w jaki dokładnie sposób interakcja jest świadomością w mocnym sensie, a nie jedynie ją umożliwia czy na nią wpływa. Krytycy odrzucają twierdzenie, że badanie wewnętrznych zdarzeń mózgowych jest niewystarczające do zrozumienia świadomości.
Implications
- AI consciousness: Niepewny/warunkowy
- Standardowe obliczenia są niewystarczające; świadomość jest możliwa tylko wtedy, gdy systemy SI osiągną pełne ucieleśnienie, umiejętności oraz ciągłą, autonomiczną interakcję ze światem (spełniając te same wymagania, jakie stawiane są organizmom żywym).
- Survival beyond death: Nie
- Świadomość jest nieodłączna od ciągłej, czynnej fizycznej pętli obejmującej mózg i ciało w interakcji ze światem; jej ustanie oznacza zakończenie czynności świadomej.
- Meaning and purpose: Wyłącznie humanistyczny
- Świadomość umożliwia podmiotowi nabywanie kontekstu, wiedzy i rozumienia, dając zdolność przypisywania znaczenia interakcjom i kierowania proaktywnym zachowaniem, lecz nie implikuje żadnego celu transcendentnego.
- Virtual immortality: Wysoce nieprawdopodobna
- Przeniesienie jedynie wewnętrznych procesów mózgu („miejsca mechanicznego”) nie może uchwycić niezwiązanej z mózgiem, zewnętrznej i ciągłej czynności interakcyjnej definiowanej jako świadomość.
Related theories
- Enactivism (Varela & Thompson) (Rama konstytutywna)
- Ecological Psychology (James J. Gibson) (Wpływ fundamentalny)
- Embodied Phenomenology (Maurice Merleau-Ponty) (Wpływ filozoficzny)
- Extended Mind Hypothesis (Andy Clark & David Chalmers) (Częściowo zgodna / nakładająca się)
- Susan Hurley — Action/Perception & Shared Circuits (Pokrewna / komplementarna (aktywna percepcja, model współdzielonych obwodów))
- Internalist Materialism (Krytyka)
- Dualism (Krytyka)
Sources
- Out of Our Heads: Why You Are Not Your Brain, and Other Lessons from the Biology of Consciousness, Alva Noë (2010)
- Varieties of Presence, Alva Noë (2012)
- Is consciousness an illusion, Alva Noë (2007)
- O’Regan, K., & Noë, A. A sensorimotor account of vision and visual consciousness. Behavioral and Brain Sciences, 24(5), 939–1031. (2001)
- Noë, A. Out of Our Heads: Why You Are Not Your Brain, and Other Lessons from the Biology of Consciousness. (2009)
- Varela, F., Thompson, E., & Rosch, E. The Embodied Mind: Cognitive Science and Human Experience. (1991)
- Gibson, J.J. The Ecological Approach to Visual Perception. (1979)
- Hurley, S. L. (1998). Consciousness in Action. Harvard University Press.
- Hurley, S. (2008). The Shared Circuits Model (SCM): How control, mirroring, and simulation can enable imitation, deliberation, and mindreading. Behavioral and Brain Sciences, 31(1).
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Sensomotoryczna (enaktywna) teoria świadomości (ujęcie Noëgo „Out of Our Heads”) with other theories · Which theory of consciousness fits you?