Friston’ın serbest-enerji ilkesi ve etkin çıkarımı
Materyalizm Kuramları › Homeostatik ve Duygulanımsal
Etkin Çıkarım ve En Aza İndirilmiş Şaşkınlık Olarak Bilinç
Bu kuram, bilinci, bir organizmanın içsel modeli (algısal beklentiler) ile gerçek zamanlı duyusal girdiler arasındaki fark olan 'serbest enerji'nin en aza indirilmesinden doğan doğal bir süreç olarak kavramsallaştırır. Dolayısıyla bilinç, dünyanın senaryolarını benzetimlemek ve hayatta kalmayı güvence altına almak ile homeostazı sürdürmek için öngörü hatasını azaltmak üzere evrilmiş mekanizma olarak işlev görür.
What consciousness is
Bilinç, doğal bir çıkarım süreci olarak, özellikle serbest-enerji ilkesini (şaşkınlığı) izleyen ve en aza indiren, böylece fiziksel/beyin sistemlerinin temsili kapasitelerini eniyileyen içsel beliren model olarak tanımlanır.
Mind and body
Monistik/Özdeşlik. Kuram, bilincin fiziksel/beyin sisteminin öz-örgütlenen süreçlerinin doğal sonucu olduğunu öne sürer ve zihin ile madde arasındaki bilindik diyalektikleri ortadan kaldırır.
Mechanism
Serbest-Enerji İlkesi (FEP); tüm öz-örgütlenen sistemlerin serbest enerjiyi (ya da 'şaşkınlığı') en aza indirmesi gerektiğini, etkin çıkarım yoluyla eylem ve algıyı yönlendirdiğini belirtir.
Core claims
- Bilinç, eylem ve algı için serbest-enerji ilkesinin doğal sonucudur (etkin çıkarım).
- Şaşkınlığı en aza indirmek can alıcıdır; çünkü bunu yapmamak sistemin varlığını tehdit eder.
- Bilinç, kişinin geleceği hakkında, duyumların nasıl üretildiğine dair içsel bir modele dayanan çıkarımdır.
- Kuramın metafiziksel damgası, zihin-madde diyalektiğini ortadan kaldırmayı amaçlayan Markovcu monizmdir.
Criticisms
Son derece indirgeyici olduğu ve fenomenal deneyimin birinci şahıs gerçekliğiyle (Zor Problem) bağdaştırılmasının güç olduğu için eleştirilir; bilinci yalnızca matematiksel bir süreç ya da 'doğal sonuç' olarak görür. Friston, bilincin bir 'şey' olduğu felsefi öncülüyle uğraşmayı güç bulur.
Implications
- AI consciousness: Evet
- Güçlü bir materyalist kuram olarak, eğer bilinç tümüyle çıkarım ve temsil en aza indirme hesaplamalı süreçleriyle açıklanıyorsa, bu süreçleri yürütebilen biyolojik-olmayan sistemler ilkece eninde sonunda bilince ulaşmalıdır.
- Survival beyond death: Hayır
- Bilinç, biyolojik beynin işlevsel dinamiklerine ve fiziksel dayanağına doğrudan bağlı, beliren doğal bir süreçtir; dolayısıyla bedensel çürümeden sonra varlığını sürdüremez.
- Meaning and purpose: Yalnızca hümanist
- Bilinçli sürecin temel zorunluluğu hayatta kalmadır (şaşkınlığı en aza indirmek/homeostazı sürdürmek). Kuram, genel materyalist perspektiflerle uyumlu olarak, nihai kozmik bir anlam ya da amacı temellendirmez.
- Virtual immortality: Evet
- Bilinç, beliren, biçimselleştirilmiş bir çıkarım eniyileme süreci olarak anlaşıldığından, beynin enformasyon işleme ve temsili dinamiklerinin biyolojik-olmayan bir ortamda kusursuz biçimde çoğaltılması zihinsel benliğin sürmesi için yeterli olmalıdır.
Related theories
- Clark's Predictive Processing (Etki)
- Solms’s Affect as the Hidden Spring of Consciousness (Uzantı)
- Carhart-Harris’s Entropic Brain Hypothesis (Uzantı)
- Projective Consciousness Model (Uzantı)
Sources
- A theory of cortical responses, K. Friston (2005)
- Active interference: a process theory, K. Friston et al (2017)
- The Mathematics of Mind-Time, K. Friston (2017)
- Sentience and the origins of consciousness: from cartesian duality to markovian monism, K. Friston, W. Wiese, J.A. Hobson (2020)
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Friston’ın serbest-enerji ilkesi ve etkin çıkarımı with other theories · Which theory of consciousness fits you?