Duyu-Devinim (Enaktif) Bilinç Kuramı (Noë'nin "Kafamızın Dışında" Görüşü)
Materyalizm › İlişkisel
Etkin Dünya-Etkileşimi Olarak Bilinç
Bu kuram, bilincin yalnızca beynin içinde meydana geldiği varsayımını reddeder ve içsel beyin süreçlerinin tek başına deneyim üretmek için yetersiz olduğunu savunur. Bilinç, temelde beyin, beden ve çevre arasındaki dinamik, sürekli ve becerili etkileşim yoluyla eyleme geçirilen bir etkinlik ya da süreçtir.
What consciousness is
Bilinç, dünyayı izleme, onunla temasta kalma, ona dikkat etme ve onunla etkileşme etkinliği olarak tanımlanır. Etkin katılımla tanımlanan, organizma için dünyaya erişme ve dünyanın 'belirmesini' mümkün kılma sürecidir.
Mind and body
Zihin, beynin, bedenin ve çevrenin birlikte işlemesiyle üretilen etkinliktir. Beyin, gerekli mekanik dayanağı sağlar ama bilinç için yeterli değildir; sembollerin yeridir, bilincin kendisi değildir.
Mechanism
Organizma ile çevresi arasındaki etkin ve sürekli katılım. Bilinç, tek başına içsel beyin hâlinde değil, bu etkileşim/etkinlik döngüsünde yer alır.
Core claims
- Bilinç, dünyayla sürekli katılım etkinliğidir.
- Gerçek yaşam deneyiminin yoğunluğu ve sağlamlığı (rüyaların aksine) dışsal etkileşimin zorunluluğunu destekler.
- Beyin, sembollerin mekanik yeridir ama etkinliğin kendisi bilinçtir.
Criticisms
Başlıca gerilim, etkileşimin bilinci yalnızca mümkün kılmaktan ya da etkilemekten çok, güçlü anlamda tam olarak nasıl bilinç olduğunu açıklamaktır. Eleştirmenler, içsel beyin olaylarını incelemenin bilinci anlamak için yetersiz olduğunu reddeder.
Implications
- AI consciousness: Belirsiz/Koşullu
- Standart hesaplama yetersizdir; bilinç ancak YZ sistemleri tam bedenlenmeye, becerilere ve bir dünyayla sürekli, özerk etkileşime ulaşırsa (yaşayan organizmalara koşulan aynı gerekleri karşılayarak) mümkündür.
- Survival beyond death: Hayır
- Bilinç, beyin ve bedenin dünyayla etkileştiği sürekli, etkin fiziksel döngüden ayrılamaz; bu döngünün sona ermesi bilinçli etkinliğin sona ermesi demektir.
- Meaning and purpose: Yalnızca hümanist
- Bilinç, failin bağlam, bilgi ve anlayış edinmesini sağlar; etkileşimlere anlam atfetme ve öngörücü davranışı yönlendirme kapasitesi verir ama aşkın hiçbir amaç ima etmez.
- Virtual immortality: Son Derece Olası Dışı
- Yalnızca beynin içsel süreçlerini ('mekanik yeri') yüklemek, bilinç olarak tanımlanan beyne bağlı olmayan, dışsal ve sürekli etkileşimli etkinliği yakalayamaz.
Related theories
- Enactivism (Varela & Thompson) (Kurucu Çerçeve)
- Ecological Psychology (James J. Gibson) (Temel Etki)
- Embodied Phenomenology (Maurice Merleau-Ponty) (Felsefi Etki)
- Extended Mind Hypothesis (Andy Clark & David Chalmers) (Kısmen Uyumlu / Örtüşen)
- Susan Hurley — Action/Perception & Shared Circuits (İlgili / Tamamlayıcı (etkin algı, paylaşılan devreler modeli))
- Internalist Materialism (Eleştiri)
- Dualism (Eleştiri)
Sources
- Out of Our Heads: Why You Are Not Your Brain, and Other Lessons from the Biology of Consciousness, Alva Noë (2010)
- Varieties of Presence, Alva Noë (2012)
- Is consciousness an illusion, Alva Noë (2007)
- O’Regan, K., & Noë, A. A sensorimotor account of vision and visual consciousness. Behavioral and Brain Sciences, 24(5), 939–1031. (2001)
- Noë, A. Out of Our Heads: Why You Are Not Your Brain, and Other Lessons from the Biology of Consciousness. (2009)
- Varela, F., Thompson, E., & Rosch, E. The Embodied Mind: Cognitive Science and Human Experience. (1991)
- Gibson, J.J. The Ecological Approach to Visual Perception. (1979)
- Hurley, S. L. (1998). Consciousness in Action. Harvard University Press.
- Hurley, S. (2008). The Shared Circuits Model (SCM): How control, mirroring, and simulation can enable imitation, deliberation, and mindreading. Behavioral and Brain Sciences, 31(1).
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Duyu-Devinim (Enaktif) Bilinç Kuramı (Noë'nin "Kafamızın Dışında" Görüşü) with other theories · Which theory of consciousness fits you?