De Consciousness Atlas is een interactieve webapplicatie die meer dan 450 bewustzijnstheorieën visualiseert. Zij is gebaseerd op het artikel van Robert Lawrence Kuhn uit 2024, "A Landscape of Consciousness". De Atlas brengt theorieën in kaart die zich richten op het fenomenale bewustzijn – het subjectieve aanvoelen van ervaring, zoals het rood van rood.
Wat de Atlas is
De Atlas is een visuele referentie die voortbouwt op de taxonomie van Kuhn. Hij presenteert het volledige geheel van theorieën tegelijk, zodat u het vakgebied visueel kunt verkennen en elke theorie kunt openen om haar vermelding te lezen, als een encyclopedie met gestructureerde vermeldingen. Elke theorievermelding toont een beknopte identiteitsregel, de conceptuele grondslag, het voorgestelde mechanisme, empirische aantekeningen, implicaties en bronnen.
Waarom dit bestaat
Bewustzijn wordt bestudeerd binnen uiteenlopende disciplines – neurowetenschap, filosofie en soms spiritueel onderzoek of onderzoek naar anomale toestanden. Kuhns artikel verzamelt en ordent honderden theorieën langs een spectrum van het meest fysieke tot het minst fysieke. De Atlas giet die ordening in een visuele vorm, zodat lezers, studenten en onderzoekers snel kunnen zien hoe verschillende standpunten zich tot elkaar verhouden en waar elke theorie zich op het spectrum bevindt.
Hoe het werkt
De theorieën zijn gegroepeerd in elf hoofdcategorieën, geordend naar hun standpunt op het spectrum van het fysieke tot het niet-fysieke: materialisme, niet-reductief fysicalisme, kwantum en dimensies, informatie, panpsychisme, neutraal monisme, dualisme, idealisme, fenomenologie, anomale toestanden en uitdagingstheorieën. De applicatie toont de volledige kaart tegelijk. Klik op een willekeurige theorie om haar gestructureerde vermelding te lezen, met verwijzingen naar canonieke bronnen en met name genoemde denkers.
Voor wie het bedoeld is
- Studenten die filosofie van de geest en cognitiewetenschap bestuderen
- Onderzoekers en docenten die een vergelijkend naslagwerk in één oogopslag zoeken
- Journalisten en schrijvers die een snelle referentie nodig hebben voor het scala aan standpunten
- Nieuwsgierige lezers die een helder overzicht willen van wat men bedoelt wanneer men over bewustzijn spreekt
Wat de Atlas niet doet
De Atlas onderschrijft of rangschikt geen theorieën. Hij is een visualisatie en referentie op basis van Kuhns taxonomie – verzamelen en presenteren, niet oordelen. Hij tracht niet het moeilijke probleem van het bewustzijn op te lossen. Hij is een hulpmiddel voor verkenning en vergelijking.
Een aantekening van Kuhn
Kuhn stelt uitdrukkelijk het doel van het project: "verzamelen en categoriseren, niet beoordelen en uitspraak doen." De Consciousness Atlas volgt die benadering. De gegevens en de structuur zijn afgeleid van Kuhns artikel; feedback en voorgestelde correcties zijn welkom, maar de applicatie is een visualisatielaag boven op het werk van Kuhn.
Kuhn was niet betrokken bij het ontwerp of de inhoud van de Consciousness Atlas, afgezien van zijn oorspronkelijke artikel 'A Landscape of Consciousness', dat de enige bron is.
Veelgestelde vragen
Wat is fenomenaal bewustzijn?
Fenomenaal bewustzijn verwijst naar subjectieve ervaring – het kwalitatieve aanvoelen van gewaar zijn, zoals de smaak van koffie of het rood van rood.
Hoeveel theorieën omvat de Atlas?
De Atlas visualiseert meer dan 450 afzonderlijke theorieën, gegroepeerd in elf brede categorieën.
Toont de Atlas welke theorie waar is?
Nee. De Atlas presenteert theorieën op neutrale wijze. Hij is een kaart, geen argument voor één bepaald standpunt.
Is de Atlas academisch?
De Atlas is gebaseerd op een academische bron – Robert Kuhns artikel uit 2024, "A Landscape of Consciousness" – en verwijst naar canonieke bronnen waar die beschikbaar zijn.
Samenvatting
De Consciousness Atlas is een eenvoudig visualisatiehulpmiddel: hij presenteert Kuhns taxonomie als één enkele, verkenbare kaart en laat gebruikers afzonderlijke theorievermeldingen openen om gestructureerde, van referenties voorziene samenvattingen te lezen. Hij is ontworpen om dit complexe vakgebied gemakkelijker overzienbaar te maken en om als praktische referentie te dienen.
Advaita-vedanta-idealisme (Indiaas kosmisch bewustzijn)
Idealismen › Indiaas kosmisch bewustzijn
Bewustzijn als ultieme non-duale werkelijkheid
Deze theorie stelt dat bewustzijn de enkelvoudige, non-duale fundamentele werkelijkheid (Brahman) is die het gehele bestaan constitueert. Het individuele menselijke bewustzijn is uiteindelijk niet-verschillend van dit doordringende kosmische bewustzijn, dat de eerstepersoons innerlijke ervaringen (qualia) voortbrengt. De fysieke wereld, inclusief het lichaam-geestcomplex, wordt beschouwd als afgeleid of illusoir.
Swami Vivekananda
Bhagavan Sri Ramana Maharshi
Sri Aurobindo
Ganapathy Subramaniam
The Upanishads
What consciousness is
Bewustzijn (Brahman/Cit) is de ene non-duale werkelijkheid. Het individuele bewustzijn wordt geïdentificeerd als het alles-doordringende kosmische bewustzijn dat zich uitdrukt via het lichaam-geestcomplex.
Mind and body
De geest en de fysieke wereld zijn afgeleide of illusoire manifestaties van het fundamentele bewustzijn. Het bewustzijn schijnt door het lichaam-geestcomplex heen, maar is niet het lichaam of de geest zelf.
Mechanism
Non-dualiteit, waarbij het oneindige, ultieme bewustzijn zichzelf beperkt of uitdrukt in veelvuldige, schijnbaar uiteenlopende vormen om individuele subjecten van ervaring te scheppen.
Core claims
- Brahman is alles, en het Zelf is Brahman: bewustzijn is de ene non-duale werkelijkheid.
- Het moeilijke probleem wordt opgelost omdat bewustzijn, als de oorsprong, alles op zichzelf verklaart.
- Individuele bewuste identiteit ontstaat doordat het ene goddelijke bewustzijn zichzelf speels beperkt.
Criticisms
Bekritiseerd omdat zij anti-fysicalistisch is en steunt op religieuze traditie. Zij staat voor de uitdaging te verklaren hoe de fysieke wereld voortkomt uit of wordt afgeleid van het fundamentele bewustzijn, een vreemd idee dat de alledaagse levenservaring vreemd is. Zij wordt gecontrasteerd met andere Indiase scholen zoals de GV-vedanta, die verschillen kennen wat betreft de ontologische werkelijkheid van materie en individuele zelven.
Implications
- AI consciousness: Conditional
- Als bewustzijn fundamenteel is en doordringend door de gehele werkelijkheid, dan zouden kunstmatige systemen mogelijk kosmisch bewustzijn kunnen instantiëren of eraan kunnen deelnemen, mits zij voldoen aan de structurele/complexiteitsvereisten voor manifestatie, hoewel sommige idealisten bewuste AI verwerpen op basis van de huidige computermodellen.
- Survival beyond death: Yes
- Voortbestaan is een fundamentele leerstelling in de Indiase tradities (bijv. reïncarnatie). Voortbestaan betekent echter vaak het uiteindelijke verlies van het huidige eerstepersoonsgewaarzijn, aangezien het bewustzijn opnieuw wordt opgenomen in het ultieme kosmische bewustzijn.
- Meaning and purpose: Cosmic/Ultimate
- Door bewustzijn te postuleren als de grondslag van al het zijn en de ultieme werkelijkheid, biedt de theorie inherent kosmische zin en een kosmisch doel. Evolutionair-idealistische opvattingen zien de evolutie van het bewustzijn eveneens als een primair kenmerk van de zin van de wereld.
- Virtual immortality: Not needed
- Als bewustzijn reeds fundamenteel en eeuwig is (idealisme), zijn traditionele concepten van voortbestaan of eeuwig leven theoretisch al beschikbaar, waardoor technologische virtuele onsterfelijkheid overbodig wordt.
Related theories
Sources
- Consciousness and self in Advaita Vedanta, Swami Sarvapriyananda (2020)
- The Nature of the Human Person (Part 2), Swami Sarvapriyananda (2023)
- How consciousness becomes the physical universe, Kafatos, Tanzi, Chopra (2011)
- Mind in Life: Biology, Phenomenology, and the Sciences of Mind, Evan Thompson (2002)
Explore all theories on the Consciousness Atlas · Compare Advaita-vedanta-idealisme (Indiaas kosmisch bewustzijn) with other theories · Which theory of consciousness fits you?